ΜΝΗΜΕΙΑ & ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Ο Φάρος της Αλεξανδρούπολης

Ο Φάρος της Αλεξανδρούπολης αποτελεί το σήμα κατατεθέν της πόλης.
Όταν στη δεκαετία του 1850 άρχισε να δημιουργείται ένας λιμενίσκος στον ίδιο χώρο που είναι το σημερινό λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, φάνηκε η ανάγκη εγκατάστασης κι ενός φάρου που θα διευκόλυνε τους ντόπιους ναυτικούς αλλά και τους ναυτιλλομένους από και προς τον Ελλήσποντο.
Έτσι δυτικά του λιμανιού, κτίστηκε ένας κυλινδρικός πύργος με φαρδιά βάση, από αρμολογημένη πέτρα, στην κορυφή του οποίου τοποθετήθηκε φάρος, δηλαδή πυρσός που χρησιμεύει στην ακτοπλοΐα και πελαγοδρομία. Το κτίσιμο του φάρου ανέλαβε η Γαλλική Εταιρεία Φάρων και Φανών της Μεσογείου.
Πόσος χρόνος χρειάστηκε για το χτίσιμο δεν είναι γνωστό. Εγκαινιάσθηκε και τέθηκε σε λειτουργία για πρώτη φορά την 1η Ιουνίου του 1880. Τότε λειτουργούσε με ασετιλίνη. Αργότερα λειτουργούσε με πετρέλαιο με τη μέθοδο της πυράκτωσης. Από το 1974 λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα αλλά διαθέτει και εφεδρικές φιάλες με ασετιλίνη για την περίπτωση διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος.
Επισκευές και μετασκευές στο κτίριο του φάρου έγιναν το 1946 και το 1955. Το 2002 αντικαταστάθηκε ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός του με νέας τεχνολογίας. Στην κορυφή του κτίσματος βρίσκεται ο θάλαμος του φανού.
Γύρω από το φανό περιστρέφεται ένας κοίλος καθρέφτης που στέλνει το φως στα τοποθετημένα γύρω του πρίσματα. Η κίνηση του καθρέφτη πριν χρησιμοποιηθεί το ηλεκτρικό ρεύμα απαιτούσε μια διαδικασία με αντίβαρα και τροχαλίες που φρόντιζε ο φαροφύλακας. Για να φτάσει κανείς στην κορυφή του πρέπει να περάσει τα 98 σκαλοπάτια του με τα έξι μεγάλα πλατύσκαλα. Δίπλα από κάθε πλατύσκαλο υπάρχει στενόμακρο παραθυράκι, προς τη νότια μεριά του, για να φωτίζεται το εσωτερικό του.

Το κτίριο του φάρου έχει ύψος 18 μέτρα από το έδαφος και 27 μέτρα (εστιακό ύψος) από τη μέση στάθμη της θάλασσας. Το στίγμα του είναι 40ο 50΄ 07΄΄ βόρειο, 25ο 52΄ 05΄΄ ανατολικό.
Χαρακτηριστικό του φάρου είναι τρεις λευκές αναλαμπές κάθε 15 δευτερόλεπτα (0,38 + 2,12 + 0,38 + 2,12 +0,38 + 9,62 =15 δευτ). Έχει φωτιστική φωτοβολία 24 ναυτικών μιλίων και η φωτεινή του δέσμη είναι ορατή σε απόσταση 44χλμ περίπου.
Λειτουργεί υπό την άμεση επιτήρηση προσωπικού της Υπηρεσίας Φάρων και είναι ένας από τους λίγους επιτηρούμενους φάρους που υπάρχουν σήμερα. Είναι το Ναυτικό σύμβολο της Αλεξανδρούπολης. Στα πλαίσια του εορτασμού της Ναυτικής Εβδομάδας του 1994, από το Σύλλογο Αρχαιόφιλων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ν. Έβρου τοποθετήθηκε στην είσοδό του μαρμάρινη πλάκα με το ιστορικό του.

Ζαρίφειος Παιδαγωγική Ακαδημία

Η Ζαρίφειος Παιδαγωγική Ακαδημία με το νεοκλασικό της κτίριο, καλύπτει την δυτική πλευρά του πάρκου Εθνικής Ανεξαρτησίας. Για περισσότερο από μισό αιώνα (1923-1947), ήταν το μοναδικό ανώτερο πνευματικό ίδρυμα σε όλη τη Δυτική Θράκη. Με το προσωπικό και τους σπουδαστές της ασκούσε την πολιτιστική της επίδραση στην πόλη της Αλεξανδρούπολης και έβγαλε χιλιάδες δασκάλους που σκόρπισαν τα φώτα της μάθησης σε όλη τη βόρεια Ελλάδα. Ευεργετήθηκε από δωρεές της οικογένειας του εθνικού ευεργέτη Ζαρίφη και πήρε το όνομά τους.
Το νεοκλασικό κτίριο χτίστηκε το 1923 και έως το 1934 λειτουργούσε ως Διδασκαλείο. Πρώτος Διευθυντής του Διδασκαλείου ήταν ο μεγάλος δάσκαλος και παιδαγωγός Θεόδωρος Κάστανος Το 1934 καταργήθηκαν τα Διδασκαλεία Δημοτικής Εκπαιδεύσεως και ιδρύθηκαν οι Παιδαγωγικές Ακαδημίες, με διετή κύκλο μεταγυμνασιακών σπουδών, που αρχικά θα ήταν έξι σε όλη την Ελλάδα. Στο χώρο της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ακαδημία διεκδικούσαν αρκετές πόλεις.
Το Μάιο του 1934 ο Γυμνασιάρχης Ιωάννης Τέντες συναντήθηκε με τον καθηγητή του Διδασκαλείου Χαράλαμπο Καμπάνταη καί συνέταξαν υπόμνημα στο όποιο ανέπτυξαν όλα τα θετικά στοιχεία πού προσφέρει ή Αλεξανδρούπολη ως πνευματικό κέντρο.
Ύστερα από συνεννόηση με τον τότε Δήμαρχο κ. Αλτιναλμάζη, ανατέθηκε στον κ. Καμπάνταη να μεταβεί στην Αθήνα, για να επιδώσει τα υπομνήματα στον Υπουργό Παιδείας, τους βουλευτές και τον εγγονό του εθνικού ευεργέτη Γεώργιο Ζαρίφη, πού είχε κινήσει αγωγή κατά του δημοσίου για αποζημίωση, λόγω της παράληψης του κράτους να εκπληρώσει τους όρους της συμβάσεως πού είχε συνάψει με τον παππού του, μετά την πυρπόληση του Ζαρίφειου Διδασκαλείου της Φιλιππουπόλεως από τους Βουλγάρους το 1906.
Η αγωγή αυτή δεν είχε καρποφορήσει και ήταν μια ευκαιρία, για μια εκτόνωση της δοκιμασίας πού υπέστησαν οι εγγονοί του Ζαρίφη, να συνδεθεί το όνομα του Ζαρίφη με την Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρουπόλεως. Όπως αναμένονταν, ο Γ. Ζαρίφης έπαιξε αποφασιστικό ρόλο για την υλοποίηση του επιδιωκόμενου σκοπού.

Το Υπουργείο δέχτηκε το αίτημα και έγινε η σχετική συμφωνία με την οικογένεια Ζαρίφη (λέγεται ότι η οικογένεια Ζαρίφη παραιτήθηκε από τυχόν διεκδικήσεις της απέναντι στην Ελληνική Κυβέρνηση για τη μη εκτέλεση των όρων της Διαθήκης Ζαρίφη). Έτσι ονομάστηκε «Ζαρίφειος» η Ακαδημία Αλεξανδρουπόλεως.
Μετά την απόφαση για ίδρυση της Παιδαγωγικής Ακαδημίας στην Αλεξανδρούπολη, ο κ. Καμπάνταης προσκάλεσε τον κ. Ζαρίφη να επισκεφθεί την Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρουπόλεως. Ο κ. Ζαρίφης αποδέχτηκε την πρόσκληση και η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μετά ένα χρόνο, οπότε ο κ. Ζαρίφης πρόσφερε στην Ακαδημία μια σειρά από πνευστά όργανα, ένα πιάνο με ουρά και το σημαντικό για την εποχή εκείνη ποσό των 10.000 δρχ. για αγορά επίπλων.
Στη μεγάλη αίθουσα τελετών της Παιδαγωγικής Ακαδημίας δόθηκε δεξίωση, παρουσία των αρχών, των εκπαιδευτικών και πολλών τοπικών παραγόντων, όπου με τις προσφωνήσεις, τους χορούς, τα τραγούδια και τις άλλες εκδηλώσεις, η δεξίωση προσέλαβε διαστάσεις εθνικής γιορτής, που κατασυγκίνησε τον άνδρα, ο οποίος, με σκληρό αγώνα, χάρισε στην πόλη μας την Ακαδημία. Ο Δήμος Αλεξανδρούπολης, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του, έδωσε το όνομα του ευεργέτου Ζαρίφη στο δρόμο πού περνάει μπροστά από την Ακαδημία.

Η Ζαρίφειος Παιδαγωγική Ακαδημία λειτούργησε μέχρι το 1968, όταν καταργήθηκαν οι Παιδαγωγικές Ακαδημίες και δημιουργήθηκαν οι Πανεπιστημιακές Παιδαγωγικές Σχολές.
Η μορφή του Γεωργίου Ζαρίφη σε μαρμάρινη προτομή, έργο του γλύπτη Περαντινού, βρίσκεται στον κήπο του κτιρίου που τώρα στεγάζει τα πρότυπα δημοτικά σχολεία του Παιδαγωγικού Τμήματος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Πλατεία της Μητρόπολης - Λεονταρίδειος Σχολή

Αποτελεί οικιστικό κόσμημα, με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου και τα σχολεία από τις δύο πλευρές της. Το παλιό γυμνάσιο από τη μία, το δημοτικό σχολείο από την άλλη, με τη νεοκλασική τους εμφάνιση, σχηματίζοντας το δίπτυχο της ελληνικής παιδείας και της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης και λατρείας.
Στη μέση βρίσκεται ο Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Νικολάου. Ναυτικοί ήταν οι πρώτοι κάτοικοι της πόλης, στις αρχές του 20ου αιώνα κι έτσι τίμησαν τον προστάτη τους Άγιο Νικόλαο, κτίζοντας του περίλαμπρο ναό, με μαρμαρόγλυπτο τέμπλο. Μέσα στην εκκλησία, ξεχωρίζει η εικόνα της Παναγίας της Τριφώτισσας, που την έφεραν οι πρόσφυγες από την Αίνο, έργο του 19ου αιώνα. Είναι ανάγλυφη από ξύλο και σπάνιες χρωστικές ουσίες που δημιουργούν πλαστικά τα πρόσωπα και φυσικές πτυχές των ενδυμασιών της.

Αριστερά της Μητρόπολης βρίσκεται το παλιό γυμνάσιο, η ΛΕΟΝΤΑΡΙΔΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΡΡΕΝΩΝ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ, ένα νεοκλασικό κτίριο του 1909 δωρεά του Μαρωνίτη εμπόρου Αντώνη Λεονταρίδη, που ως το 1972 λειτουργούσε ως Γυμνάσιο, και σήμερα στεγάζει το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως.
Εκτίθενται σ’ αυτό παλιές εικόνες εκκλησιών, από την Ανατολική και τη Βόρεια Θράκη, ξυλόγλυπτα τέμπλα και επισκοπικά άμφια, καθώς και ιστορικά έγγραφα της Θράκης. Ξεχωριστό τμήμα αποτελεί η πινακοθήκη με έργα Θρακών ζωγράφων, καθώς και η εκκλησιαστική βιβλιοθήκη, προσφορά του Μητροπολίτη κ.κ. 'Ανθιμου.

Το τρίπτυχο συμπληρώνεται με το παλιό δημοτικό σχολείο, όπου δίδαξαν μεγάλες δασκαλικές μορφές του τόπου όπως ο Αθ. Σπανός, υπόδειγμα εκπαιδευτικού και εθνικού αγωνιστή, που στο έργο του συμπεριλαμβάνεται και η φιλοτέχνηση τοπικών χαρτών, ο Άγγελος Ποιμενίδης, από τους πρωταγωνιστές της τοπικής πνευματικής ζωής και πρωτοπόρος στις αρχαιολογικές έρευνες και ο Θεόδωρος Χαραλαμπίδης, με τις παιδικές του χορωδίες.
Μέσα στο μικρό κήπο που καλύπτει τη μια πλευρά της πλατείας, στέκουν στα βάθρα τους, κατάλευκες στο πεντελικό μάρμαρο, οι μορφές των παλιών επισκόπων.

Μνημεία στις Φέρες

Ιερά Μονή Παναγίας Κοσμοσώτειρας

Στο νοτιοανατολικό άκρο του Νoμού Έβρου, τριάντα χιλιόμετρα ανατολικά της Αλεξανδρούπολης και δίπλα στον θρυλικό ποταμό Έβρο και το Δέλτα του, δεσπόζει η σημερινή πόλη των Φερών με το Ναό της Παναγίας Κοσμοσώτειρας στο κέντρο της να την κοσμεί ως τις μέρες μας.
Το μοναστήρι της Παναγίας Κοσμοσώτειρας αποπερατώθηκε το 1152 από τον Σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό, γιο του αυτοκράτορα Αλέξιου Α΄ του Κομνηνού και της Ειρήνης Δούκαινας.

Η Μονή περιλαμβάνει φρουριακό περίβολο (τείχη, πύργους, πύλη) και καθολικό στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου δικιόνιου ναού με πεντάτρουλη στέγαση. Ο εικονογραφικός διάκοσμος αποτελεί δείγμα της υψηλής τέχνης του 12ου αιώνα της Σχολής της Κωνσταντινούπολης.
Στη Ν.Α. γωνία του ναού υπάρχει εντοιχισμένο κεραμικό κόσμημα με θέμα τον αετό. Ο νάρθηκας έχει κατεδαφιστεί, άγνωστο πότε. Μεταγενέστερες επιδιορθώσεις έχουν δεχτεί, η κεντρική αψίδα και η πρόθεση. Μεταγενέστερες επίσης είναι και οι τέσσερις αντηρίδες εξωτερικά.
Η μονή ιδρύθηκε το 1152 από τον Ισαάκιο Κομνηνό. Ο Ισαάκιος συνέθεσε το τυπικό της μονής, στην οποία και τάφηκε. Η ίδρυση του μοναστηριού έγινε αιτία να δημιουργηθεί εδώ ένας νέος οικισμός, η Βήρα (σημερινές Φέρες ). Οι κάτοικοί της ήταν κυρίως εργάτες γης, που απασχολούνταν στα απέραντα κτήματα της μονής. Εξαναγκάστηκαν σε μετοίκιση από γειτονικά χωριά, που ανήκαν στην κυριότητα του Ισαάκιου.
Εδώ, σύμφωνα με τον ιστορικό Στέφανο Σίνο, έχουμε τη σπάνια περίπτωση αναγκαστικής μετακίνησης πληθυσμών ολόκληρων χωριών και ίδρυσης ενός νέου οικισμού, γύρω από ένα μοναστήρι. Η εξέλιξή της είναι αξιοπρόσεχτη. Ο Νικήτας Χωνιάτης στις αρχές του 13ου αι. αναφέρει ότι το 1183 ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος 1ος, γιός του Ισαάκιου, επισκέπτεται τη Βήρα για να προσκυνήσει τον τάφο του πατέρα του.
Διακόσια χρόνια μετά, το καθολικό μετατρέπεται σε τζαμί του Σουλεϊμάν και πεντέμισι αιώνες αργότερα, πάλι σε χριστιανική εκκλησία.
Σήμερα λειτουργεί το καθολικό της μονής. Οι αναστηλωτικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν αποκατέστησαν τη βόρεια, την ανατολική και τη νότια όψη του καθολικού.

Βυζαντινό Υδραγωγείο

Στη στροφή του δρόμου προς Φέρες, πάνω στον αρχαίο ποταμό Σαμία, φαίνεται το βυζαντινό υδραγωγείο που μετέφερε το νερό από μακρινή πηγή στον οικισμό της Μονής. Μεγαλοπρεπείς οι δύο καμάρες, ύψους 5 μέτρων, ανοίγματος 7 μέτρων και πλάτους 1,30 μέτρων. Χτισμένο πριν 800 χρόνια από πυρόλιθο με πλίνθους στους οριζόντιους αρμούς, με προσωπική επίβλεψη και φροντίδα του Ισαάκιου Κομνηνού.

Μεγάλη Βρύση

Στο βάθος της ρεματιάς είναι ακόμη η περίφημη "Μεγάλη Βρύση" (Κοτζά τσεσμές), που εξακολουθεί να παρέχει το χωνευτικό νερό της. Ο χείμαρρος του Κοτζά που διασχίζει την πόλη και τον αψίδωσαν οι Βυζαντινοί, για να κατασκευάσουν τα υδραγωγεία και της κρήνες της Βήρας, συνδέεται με τους θρύλους της πόλης. Μια βαθιά τομή του γρανιτένιου βράχου στην είσοδο της πόλης δημιουργεί ένα επιβλητικό τοπίο, όπου για δεκαετίες λειτούργησε νερόμυλος με την ορμή των νερών του. Εδώ χύνεται το χωνευτικό νερό και στο βάθος της ρεματιάς υπάρχει ο δρόμος που οδηγεί στο νέο οικισμό. Ο χώρος έχει αναπλαστεί και διαμορφωθεί σαν χώρος αναψυχής.

Αρχιτεκτονική στο Σουφλί

Αρχοντικό Μπρίκα

Ίσως το πλέον εντυπωσιακό ιδιωτικό κτίριο στην Ελληνική Θράκη.
Το τριώροφο αρχοντικό Μπρίκα έχει εξειδικευμένη αρχιτεκτονική κατασκευή με τις τονισμένες γωνίες, τις πλινθόκτιστες οδοντώσεις, τα τριπλά υπέρθυρα, τον έντονα προβαλλόμενο τριώροφο καμπύλο εξώστη και το ξύλινο αέτωμα με την ελαφρά τοξωτή βάση. Συνδυάζει επιτυχημένα τη βιοτεχνική αποστολή του με τη μεγαλοπρέπεια της δυτικής αρχοντικής προαστιακής βίλας. Εκτός από κατοικία του ιδιοκτήτη, χρησίμευε για εκτροφή μεταξοσκωλήκων, αποθήκη ξηρών κουκουλιών και παραγωγή μεταξόσπορου.
Χτίστηκε γύρω στα 1890, ειδικά για τις ανάγκες της σηροτροφίας και της παραγωγής μεταξόσπορου από ειδικούς μάστορες από την Προύσα και εδράζεται σε υπερυψωμένο λιθόκτιστο βάθρο. Ο ιδιοκτήτης του ήταν από τους λίγους παραγωγούς μεταξόσπορου στο Σουφλί και η οικογένεια του από τις ευπορότερες της πόλης.
Η ειδική κατασκευή του εξασφάλιζε συνθήκες κατάλληλες για την εκτροφή μεταξοσκωλήκων και την αποθήκευση ξηρών κουκουλιών. Το κτίριο αγοράστηκε προ ολίγων ετών από το Δήμο Σουφλίου, αποκαταστάθηκε κτιριακά και στεγάζει το Λαογραφικό Μουσείο Σουφλίου.

Το Κουκουλόσπιτο Καλέση (Δημοτικός ξενώνας “Το κουκούλι”)

Από τα πιο χαρακτηριστικά και ιδιόμορφα κτίσματα του Σουφλίου, που επιβάλλονται με τον όγκο τους στο χώρο, είναι τα "μπιτζικλίκια" (κουκουλόσπια), που εξυπηρετούσαν αποκλειστικά τις ανάγκες της σηροτροφίας.

Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα είναι το "μπιτζικλίκι" του Καλέση. Χτίστηκε το 1850 και μέχρι το 1975 λειτουργούσε ως κουκουλόσπιτο. Τριώροφο κτίσμα συνολικού εμβαδού 490 τ.μ., λειτουργούσε ως αποθήκη ψημένων κουκουλιών. Εκεί γινόταν αγορά ψημένων κουκουλιών, ψήσιμο σε ειδικούς φούρνους και το στέγνωμα σε ειδικά κατασκευασμένους χώρους. μέχρι και αποθήκευση.
Το κτίριο είναι δείγμα "βιομηχανικής" αρχιτεκτονικής των αρχών του αιώνα. Το ισόγειο, εξωτερικών διαστάσεων 14 Χ 19 μ. με περιμετρική λιθοδομή χωρίζεται σε τρεις ζώνες από συστοιχίες ξύλινων στύλων. Το πρώτο πάτωμα είναι κτισμένο από υπερμπατική οπτοπλινθοδομή ενώ το δεύτερο που περιορίζεται στο μεσαίο τμήμα κλείνεται στις μακριές πλευρές από "τσατμά".
Οι δύο αυτοί όροφοι ήταν γεμάτοι από κρεβάτια για τους μεταξοσκώληκες. Στις καθαρά εργοστασιακές όψεις, συμμετρικά και ήρεμα και διαρθωμένες, με απλά πλίθινα ζωνάρια, πέτρινα αγκωνάρια στο πρώτο πάτωμα και πλίνθινες παραστάδες στο δεύτερο, διακρίνονται οι σιδηροδεσίες που εξασφαλίζουν τη συνεργασία του περιβλήματος με τον ξύλινο σκελετό.
Όλο το κτίριο έχει μεγάλα ξύλινα κουφώματα για να εξασφαλίζεται ο κατάλληλος φωτισμός του χώρου και χοντρούς εξωτερικούς τοίχους 70 εκ., που επιτρέπουν να διατηρείται σταθερή θερμοκρασία. Το κτίριο αγοράστηκε στις αρχές του 1994 από το Δήμο Σουφλίου αποκαταστάθηκε και χρησιμοποιείται πλέον ως Δημοτικός Ξενώνας.
”Το κουκούλι”
Ολώρου 4
68400, Σουφλί
τηλέφωνο: 25540 22400

Μεταξουργείο Τζίβρε Σουφλίου

Η παραγωγή των κουκουλιών και ειδικά η επεξεργασία τους εξελίσσονται γρήγορα με την άφιξη νέων τεχνικών. Στις αρχές του 20ου αιώνα χτίζονται οργανωμένες μονάδες - εργοστάσια, που απασχολούν αρκετές εργάτριες και εργάτες.
Το βασικότερο βιομηχανικό συγκρότημα της πόλης αποτελούσε το μεταξουργείο της οικογένειας Τζίβρε που χτίστηκε από τον ιταλό Ceriano το 1910. Οι κτιριακές εγκαταστάσεις του εργοστασίου αναπτύσσονται σε ένα οικόπεδο 10.500 τ.μ.
Αποτελείται από 13 κτίσματα, από τα οποία τα σημαντικότερα είναι η τριώροφη αποθήκη κουκουλιών, συνολικού εμβαδού 469 τ.μ. και όγκου 5.900 κ.μ., με ξύλινα κρεβάτια σε όλο το ύψος της, συνολικής επιφάνειας 2.915 τ.μ. Περιλαμβάνει επίσης το ξηραντήριο (δηλαδή το χώρο απόπνιξης των κουκουλιών σε ειδικούς φούρνους), το υφαντήριο, με 24 υφαντικούς ιστούς και κλωστήριο, και το μεταξουργείο - αναπηνηστήριο, εμβαδού 500 τ.μ. με 94 αναπηνηστικές λεκάνες.
Το συγκρότημα αγοράστηκε από τον Δήμο Σουφλίου και σχεδιάζεται να αναστηλωθεί σε τεχνολογικό Μουσείο και πολύκεντρο.

Μνημεία στην Σαμοθράκη

Οι Πύργοι της Σαμοθράκης (Πύργοι Γκατιλούζι)

Γύρω στο 1430 η Σαμοθράκη περιέρχεται στην κυριαρχία της Γενουάτικης οικογένειας των Gattilusi. Ο ηγεμόνας Παλαμήδης Gattilusi την οχύρωσε για να την προστατεύσει από τους Τούρκους και τους πειρατές, όπως μαρτυρούν οι πύργοι της Χώρας, της Παλαιόπολης και του Φονιά. Τα Γενουάτικα οχυρά που παραμένουν μέχρι σήμερα αποτελούν σημαντικά μνημεία και παραδείγματα υστεροβυζαντινής φρουριακής αρχιτεκτονικής του ελλαδικού χώρου.
Δυτικά της Χώρας, στην κορυφή του απόκρημνου και δεσπόζοντος βραχώδους λόφου σώζονται τμήματα οχύρωσης. Η θέση αυτή πρέπει να τειχίστηκε από τους Γκατιλούζι γύρω στο 1430, πάνω σε παλαιότερο βυζαντινό κάστρο του 10ου αιώνα, όταν οι κάτοικοι αποσύρθηκαν από την Παλαιόπολη προς το εσωτερικό προκειμένου να αποφύγουν τις πειρατικές επιδρομές.
Οι Γκατιλούζι δεν οχύρωσαν μόνο την Χώρα. Στην Παλαιόπολη πάνω στον επιβλητικό βραχώδη λόφο, κοντά στο αρχαίο λιμάνι ίδρυσαν φρουριακό συγκρότημα που αποτελείται από τρεις πύργους. Για την κατασκευή τους χρησιμοποιήθηκε αρχαίο δομικό υλικό άφθονο στη γύρω περιοχή.

Στο ακρωτήρι, εκεί που εκβάλλει ο Φονιάς βρίσκεται μεμονωμένος ο Πύργος του Φονιά, ένα από τα απομεινάρια των κάστρων των Γκατιλούζι, να δεσπόζει στις εκβολές του ρέματος δίπλα στη θάλασσα.

ΕΘΝΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

Αγγελική Γιαννακίδου

Το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης Αγγελική Γιαννακίδου στεγάζεται στο πέτρινο νεοκλασικό του 1899, επί της οδού 14ης Μαΐου 63. Ο διαμορφωμένος χώρος του Μουσείου, το εκθεσιακό υλικό, η μουσική επένδυση, η χρήση των πολυμέσων, το πωλητήριο και το καφέ αποτελούν μια αφορμή για επανεκτίμηση της παράδοσης.
Το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης είναι ένα ζωντανός τόπος γνωριμίας με το λαϊκό πολιτισμό της Θράκης, που θα συνδέσει την παράδοση και τη γνώση που εμπεριέχεται σε αυτήν, με τον προβληματισμό της σύγχρονης κοινωνίας.
Σκοπός του μουσείου δεν είναι η συντήρηση του φολκλόρ με την αισθητικά αποδεκτή έκθεση κάποιου υλικού μόνο , αλλά η μελέτη, η προβολή και η προώθηση του πολιτισμού της Θράκης.
Στόχος του είναι η δημιουργία ενός ζωντανού τόπου γνωριμίας με τον πολιτισμό της Θράκης ώστε αυτό να αποτελέσει ένα ορμητήριο, μια αφορμή για επανεκτίμηση της παράδοσης.

Το εκθεσιακό υλικό οργανώθηκε έτσι ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να αποκομίσει μια εικόνα της παραδοσιακής ζωής της Θράκης και ειδικότερα του Ν. Έβρου από το τέλος του 17ου ως τις αρχές του 20ου αιώνα. Στη στεγασμένη αυλή λειτουργεί καφέ και πωλητήριο.
Η συλλογή του Μουσείου αποτελείται από αντικείμενα του υλικού πολιτισμού των Θρακών, σπάνιο αρχειακό φωτογραφικό υλικό, καταγραφές βίντεο και βιβλιοθήκη. Στο χώρο του Μουσείου εκτίθενται 500 αντικείμενα μέρος της συλλογής του Μουσείου.
Εθνολογικό Μουσείο Θράκης
14ης Μαΐου 63
68 100, Αλεξανδρούπολη
τηλέφωνο: 25510 36663
website: www.emthrace.org

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

Το Μουσείο βρίσκεται στον κεντρικό δρόμο της πόλης απέναντι από το Δημαρχείο. Η ανέγερση του Μουσείου πραγματοποιήθηκε χάρη στις δωρεές συμπολιτών μας, καθώς και στην παραχώρηση οικοπέδου από το υπουργείο Πολιτισμού. Τα εγκαίνια του Μουσείου έγιναν το Νοέμβριο του 1995.
Οι χώροι του μουσείου, συνολικού εμβαδού 700 τ.μ., αναπτύσσονται σε τέσσερα επίπεδα όπου υπάρχουν εκθεσιακοί χώροι για τις μόνιμες και εποχιακές συλλογές, αίθουσα διαλέξεων και βιβλιοθήκη.

Η διοργάνωση ξεχωριστών εκθέσεων Ιστορικού και Πολιτιστικού περιεχομένου αποτελεί βασικότατο μέλημα των διοικήσεων του συλλόγου. Από την λειτουργία του μουσείου μέχρι σήμερα έχουν οργανωθεί και φιλοξενηθεί πολλές εκθέσεις. Διοργανώνονται επίσης μουσικές συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, ομιλίες αλλά και βραβεύσεις Θρακιωτών που με το έργο και τις δραστηριότητες τους προβάλουν και τιμούν τον τόπο μας.
Σύλλογος Αρχαιόφιλων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Έβρου
Λ. Δημοκρατίας 335
68100, Αλεξανδρούπολη
τηλέφωνο: 25510 28926
website: www.ismo.gr

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Σε ένα όμορφο και καταπράσινο σημείο του Πλατανότοπου της Μαΐστρου έχει κατασκευαστεί το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Αλεξανδρούπολης. Πρόκειται για ένα σύγχρονο κτίριο εναρμονισμένο πλήρως με το φυσικό περιβάλλον.
Η ιδέα για την δημιουργία του Μουσείου ξεκίνησε από την παρουσία στην περιοχή πλούσιων βιοτόπων και προστατευόμενων περιοχών. Η ανάγκη της παρουσίασης του φυσικού αυτού πλούτου στους ντόπιους και στους επισκέπτες οδήγησε στην ένταξη του έργου κατασκευής Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στο Αστικό Πιλοτικό Πρόγραμμα Αλεξανδρούπολης, ως μία από τις βασικές του πτυχές και στην κατασκευή του μουσείου με τη σημερινή του μορφή.
Βασικός σκοπός του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Αλεξανδρούπολης είναι η ανάδειξη της βιοποικιλότητας, σε όλα της τα επίπεδα (γενετική, ειδών, οικοσυστημάτων, τοπίου) της περιοχής του Έβρου και των γεωφυσικών και οικολογικών ιδιαιτεροτήτων της.

Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των επισκεπτών αποτελούν κύριους σκοπούς του μουσείου και επιτυγχάνονται με την κατάλληλη επιλογή των εκθεμάτων, τον τρόπο παρουσίασης και το υλικό τεκμηρίωσης, αλλά ενισχύεται και από τις υποδομές και τις δυνατότητες που παρέχει το Δικτυακό Πληροφοριακό Κέντρο (αίθουσες διαλέξεων, προβολών, κ.λπ.).
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Δήμου Αλεξ/πολης
68100, Μαΐστρος Αλεξανδρούπολης
τηλέφωνο: 25510 80204
website: http://mfia.alexpolis.gr

ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως ιδρύθηκε το 1976 από τον μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως και νυν Θεσσαλονίκης κ.κ. Άνθιμο. Αρχικά στεγάσθηκε σε δύο αίθουσες του Πνευματικού Κέντρου της Ιεράς Μητροπόλεως, παραπλεύρως του μητροπολιτικού ναού του Αγίου Νικολάου. Το 1982 η συλλογή, εμπλουτισμένη στο μεταξύ και με άλλα κειμήλια, μεταφέρθηκε στην Λεονταρίδειο Σχολή, κηρυγμένο διατηρητέο μνημείο ήδη από το 1978.

Η συλλογή του Μουσείου περιλαμβάνει περισσότερα από 400 κειμήλια εκκλησιαστικής τέχνης: εικόνες, ιερά σκεύη, ιερατικά άμφια, ξυλόγλυπτα και παλαίτυπα. Τα αντικείμενα αυτά προέρχονται από την ευαίσθητη περιοχή γύρω από τις δύο όχθες του ποταμού Έβρου και χρονολογούνται από τον 16ο έως και τον 20ο αιώνα.
To Εκκλησιαστικό Μουσείο είναι χώρος πολιτισμού και ιστορικής μνήμης. Τα εκθέματά του αντιπροσωπεύουν την πίστη απλών ανθρώπων που έζησαν σε παλαιότερες από εμάς εποχές. Στον επισκέπτη προσφέρεται η ευκαιρία να δει τα αντικείμενα αυτά όχι μόνο ως ωραία έργα τέχνης, αλλά και ως μάρτυρες ενός κομματιού της εθνικής μας ζωής, ποτισμένης με τις σωτήριες αξίες της χριστιανικής πίστης.
Εκκλησιαστικό Μουσείο
Πλατεία Μητρόπολης
68100, Αλεξανδρούπολη
τηλέφωνο: 25510 82282
website: www.imalex.gr/museum.el.aspx

ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ

Το Μουσείο στεγάζεται στον οικισμό Αισύμη (23 χλμ. βόρεια της Αλεξανδρούπολης) σε οίκημα που παραχωρήθηκε από το Δήμο Αλεξανδρούπολης.
Ο Σύλλογος Σαρακατσαναίων Ν. Έβρου, μετά από πολύμηνες προσπάθειες συγκέντρωσης υλικού, που αφορά στη Σαρακατσάνικη παράδοση, κατόρθωσε να έχει μια αξιοζήλευτη συλλογή με αυθεντικό υλικό, όπως στολές γυναικείες, ανδρικές (σιγκούνια, φουστανέλες), κάπες, κοντόκαπες, παναούλες, ποδιές, τσουράπια, τροβάδες, δισάκια, χαράρια, γκιούμια, κακάβια, κουδούνια, λανάρια, τσιατούρα, βελέντζες, φλάμπουρες, τζαμάρες, κλειδοπίνακα, τσ'κάλια, σαραμανίτσες, κλίτσες, υλικά αργαλειού, ρόκες, αδράχτια, πανωφόρια γυναικεία, τάβλες, κ'λουροτροβάδες και άλλα πολλά, καθώς και πάρα πολλές παλιές φωτογραφίες (1900-1940).
Το μουσείο εγκαινιάσθηκε την 28 Ιανουαρίου 2009 από τον Υπουργό ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. κ. Σουφλιά.
Λίγα χιλιόμετρα βόρεια της Αισύμης, στη Λεπτοκαρυά, ο Σύλλογος Σαρακατσαναίων Νομού Έβρου κατασκεύασε Παραδοσιακό Σαρακατσάνικο Οικισμό, ως πρότυπο οικισμού με τα Καλύβια (κονάκια), Μπάτζιο, Μαντρί, Δασκαλοκάλυβο κλπ, όλα όσα διέθετε ένα Παραδοσιακό Τσελιγκάτο.
Η αναπαράσταση ενός παραδοσιακού οικισμού των Σαρακατσάνων αποτελεί παράλληλα ζωντανό μουσείο και χώρο αναψυχής. Προσφέρει μία μοναδική ευκαιρία στον επισκέπτη να γνωρίσει τον καθημερινό τρόπο ζωής των Σαρακατσάνων, την τεχνική κατασκευής της περίφημης κυκλικής καλύβας από ξύλα και καλάμια, του κονακιού με το σταυρό στην οροφή (κατσούλα), το ορεινό σχολείο και γενικότερα την οργάνωση του κατοικήσιμου χώρου.
Επιπλέον έχει διαμορφωθεί ο χώρος, ως χώρος Αναψυχής και εκδηλώσεων , με όλες τις απαραίτητες υποδομές ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί τους επισκέπτες που μαζί με την ενημέρωση για τον παραδοσιακό τρόπο ζωής των Σαρακατσαναίων θα μπορούν να απολαμβάνουν τη φύση, σ’ένα χώρο με οξιές, καθαρό αέρα και κρύο νερό από την πηγή της Λεπτοκαρυάς.
Μουσείο Σαρακατσάνικης Παράδοσης
68011, Αισύμη Αλεξ/πολης
τηλέφωνα: 25510 93262 , 25510 20217
website: www.sarakatsanos.net

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΠΠΑΔΟΚΩΝ

Το μουσείο άρχισε να κατασκευάζεται το 2007 στον 150 τ.μ. υπόγειο χώρο της Καππαδοκικής Εστίας. Σχεδιάστηκε έτσι ώστε να ταιριάζει με την "ατμόσφαιρα" των σπιτιών της Καππαδοκίας. Όσα από τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν δεν είναι αληθινά, είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στα υλικά της εποχής εκείνης.
Σκοπός της δημιουργίας του μουσείου αυτού ήταν η συγκέντρωση, η συντήρηση και η διαφύλαξη των αντικειμένων από την ευρύτερη περιοχή της Καππαδοκίας. Το σκεπτικό για τη δημιουργία του μουσείου είναι η αναπαράσταση με τρόπο παραστατικό ορισμένων καθημερινών δραστηριοτήτων της περιοχής (Καππαδοκίας) ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να φανταστεί τον τόπο και τον τρόπο ζωής των προγόνων μας.
Σύλλογος Καππαδοκών Ν. Έβρου
Μητροπούλου 1
68100, Αλεξανδρούπολη
τηλέφωνο: 25510 20270
website: http://kappadokes.gr

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΕΡΩΝ

Λαογραφική Συλλογή Νίκου Γκότση

Στις Φέρες, 30 χλμ. ανατολικά της Αλεξανδρούπολης, βρίσκεται το Λαογραφικό Μουσείο Φερών σε ένα ιδιόκτητο μικρό αλλά ζεστό χώρο των 80 τ.μ. Είναι ένας συλλεκτικός πλούτος από αντικείμενα και γραπτά στοιχεία που αφορούν την μέχρι πριν λίγα χρόνια ζωή των κατοίκων του Έβρου και των προσφύγων από την Ανατολική Θράκη. Περισσότερα από 1700 αντικείμενα εκτίθενται σε ειδική αίθουσα και στην αυλή του σπιτιού του πρώην αστυνομικού Νίκου Γκότση.
Υπάρχουν οι γωνιές των επαγγελμάτων: του πεταλωτή, του τσαγκάρη, του σιδερά, του καροποιού, του χασάπη, του μαραγκού, του κουρέα, της υφάντρας. Σε ειδική προθήκη, εκτίθενται αντικείμενα από την Ίμβρο, ενώ οι γυναικείες στολές από χωριά του Έβρου δίνουν ξεχωριστή νότα με τα χαρούμενα χρώματά τους. Υπάρχει επίσης πού μεγάλος αριθμός κουδουνιών από τα κυπροκούδουνα των τράγων, μέχρι τα κουδουνάκια των προβάτων.
Τα έπιπλα και σκεύη του παλιού νοικοκυριού, έχουν μια νότα νοσταλγίας. Διάφορα μαγειρικά σκεύη, κασέλες, σκαμνιά, σίδερα, σάτσια για λαγκίτες που ήταν οι κρέπες των παλιότερων, νερόμυλοι σε μεγάλη ποικιλία, πέτρινα γουδιά, κουπιά, σαμάρια και σέλλες.
Η συλλογή είναι εμπλουτισμένη και με αρχειακό υλικό όπως, φωτογραφίες, δημόσια έγγραφα και σχολικά έγγραφα που αναφέρονται στους παλιού κατοίκους των Φερών που ήρθαν από την Ανατολική Θράκη.
Λαογραφικό Μουσείο Φερών
Σμύρνης 20
68500, Φέρες
τηλέφωνο: 25550 23214

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ - ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΟΥΦΛΙΟΥ

Στεγάζεται στο αρχοντικό Μπρίκα, που έχει αναγερθεί, γύρω στο 1890.
Εκτός από κατοικία του ιδιοκτήτη, χρησίμευε για εκτροφή μεταξοσκωλήκων, αποθήκη ξηρών κουκουλιών και παραγωγή μεταξόσπορου.
Προς το παρόν, λειτουργεί μόνο το λαογραφικό τμήμα. Σ’ αυτό εκτίθενται αγροτικά εργαλεία, σπιτικά έπιπλα και σκεύη που ήταν οι αχώριστοι σύντροφοι των παλιών Σουφλιωτών, στολίδια και κοσμήματα και στολές αντρικές και γυναικείες. Ιδιαίτερα οι γυναικείες στολές των αρχών του 20ου αιώνα, δείχνουν το μέγεθος της ευημερίας του Σουφλίου και της καλαισθησίας των κατοίκων του.
Λαογραφικό Μουσείο Σουφλίου
Πλατεία Μεσοχωρίου
68400, Σουφλί

ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΕΤΑΞΗΣ ΣΟΥΦΛΙΟΥ

Το Μουσείο Μετάξης λειτουργεί στο Σουφλί από το 1990 και παρουσιάζει όλες τις φάσεις και τα στάδια από την προβιομηχανική διαδικασία της εκτροφής των μεταξοσκωλήκων (σηροτροφία) και της επεξεργασίας του μεταξιού (μεταξουργία), μέσα στο κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο που ανέδειξε την περιοχή ως σημαντικό μεταξοπαραγωγικό κέντρο της Ελλάδας (τέλη 19ου - μέσα 20ού αιώνα).

Το Μουσείο στεγάζεται σε ένα ξεχωριστής αρχιτεκτονικής ομορφιάς κτήριο, το Αρχοντικό του γιατρού, λόγιου και πολιτικού Κ. Κουρτίδη.
Το κτίριο κατασκευάστηκε το 1883. Το ισόγειο χρησιμοποιήθηκε ως χώρος σηροτροφικός ενώ στον όροφο στεγάστηκε η οικογένεια. Ένα δεύτερο ισόγειο κτίσμα στο ίδιο οικόπεδο λειτούργησε επίσης ως κατοικία.
Λόγω της ποιότητας των υλικών και της καλής κατασκευής του, το αρχοντικό διατηρήθηκε σε αρκετά καλή κατάσταση.

Οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης έγιναν το διάστημα 1978-85, μετά τη δωρεά του κτηρίου στο Ίδρυμα από την κυρία Μ. Κουρτίδου-Πάστρα το 1976.
Το 1986, ξεκίνησε η διεξαγωγή συστηματικής ιστορικής, εθνολογικής και αρχιτεκτονικής έρευνας με σκοπό την αξιοποίηση του αρχοντικού και την οργάνωση μίας μόνιμης έκθεσης που προβάλλει τη σηροτροφική και μεταξουργική παράδοση της πόλης.

Η έκθεση αποτελείται από τέσσερις εκθετικές ενότητες και περιλαμβάνει συνολικά 46 εκθετικές μονάδες με δισδιάστατο τεκμηριωτικό πληροφοριακό υλικό (κείμενα, φωτογραφίες, σχέδια, χάρτες) και παραδοσιακά αντικείμενα σχετικά με τη σηροτροφία και τη μεταξουργία.

• Η πρώτη εκθετική ενότητα παρουσιάζει διαχρονικά την ιστορία του μεταξιού που ξεκινά από την Κίνα, συνεχίζει με την Ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα και το Βυζάντιο, προχωρά στη Δύση και φθάνει ως την Οθωμανική περίοδο.

• Η δεύτερη εκθετική ενότητα έχει ως θέμα τα στάδια της εκτροφής των μεταξοσκωλήκων από την παραγωγή του μεταξόσπορου έως την απόπνιξη ("ψήσιμο") των κουκουλιών.

• Η τρίτη εκθετική ενότητα αναφέρεται στην επεξεργασία του μεταξιού από τον καθαρισμό και τη διαλογή των κουκουλιών ως τη διαδικασία της ύφανσης των περίφημων σουφλιώτικων μεταξωτών.

• Η τέταρτη εκθετική ενότητα αναλύει το ευρύτερο κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο ανάπτυξης της μεταξουργίας, τόσο στον ελλαδικό όσο και στον ευρωπαϊκό χώρο (19ος-20ος αιώνας) με ιδιαίτερη έμφαση στην ακμή και παρακμή της μεταξοβιομηχανίας στο Σουφλί και τη συμβολή της στην ανάπτυξη της πόλης.
Μουσείο Μετάξης
Ελευθερίου Βενιζέλου 73
68400, Σουφλί
τηλέφωνο: 25540 23700
Website: www.piop.gr

ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕΤΑΞΙΟΥ

Ο Οίκος μεταξιού Τσιακίρη που εδώ και 60 χρόνια δραστηριοποιείται στην παραγωγή και επεξεργασία μετάξης στο Σουφλί δημιούργησε με πολύ αγάπη και μεράκι έναν μοναδικό πολυχώρο στο κέντρο της πόλης του Σουφλίου. Σκοπός του είναι να αναδείξει και να διασώσει την πλούσια παράδοση της περιοχής στην Μεταξουργία.
Πρωτότυπα εκθέματα σε συνδυασμό με την σύγχρονη τεχνολογία, οδηγούν τον επισκέπτη βήμα προς βήμα σε ένα ταξίδι τόσο μοναδικό όσο και ίδιο το μετάξι.
Το Μουσείο Τέχνης Μεταξιού στεγάζεται σε ένα νεοκλασικό ανακαινισμένο κτήριο.
Ο επισκέπτης του μουσείου μπορεί να πάρει μια γεύση των σταδίων παραγωγής του μεταξιού μέσα από τα εκθέματα που δουλεύουν όπως αναπίνηση, επεξεργασία του νήματος μέχρι και ύφανση.
Τα εκθέματα συμπληρώνονται με video που προβάλλουν όλα τα σταδία από την εκτροφή του μεταξοσκώληκα μέχρι τελικό προϊόν. Στο Μουσείο γίνονται ειδικές ξεναγήσεις στους διαμορφωμένους χώρους του, σε οργανωμένα γκρουπ και σχολεία.
Μουσείο Τέχνης Μεταξιού
Βασ. Γεωργίου 199
68400, Σουφλί.
τηλέφωνο: 25540 22371
Website: www.silkmuseum.gr

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ

Στο κέντρο της πρωτεύουσας του νησιού στη Χώρα, σε διώροφο αρχοντικό των αρχών του 1900 στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο Σαμοθράκης, με διάφορα αντικείμενα που συνθέτουν την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.
Ο επισκέπτης στο ισόγειο του κτιρίου μπορεί να δει διάφορα αντικείμενα εκτεθειμένα όπως τα σύνεργα του «Κεχαγιά» (όπως λέγεται ο κτηνοτρόφος στη Σαμοθράκη) , γεωργικά εργαλεία , διάφορα εργαλεία για την επεξεργασία της κλωστής και ο παραδοσιακός αργαλειός με όλα του τα εξαρτήματα.
Ανεβαίνοντας στον πρώτο όροφο του Λαογραφικού Μουσείου ο επισκέπτης βλέπει την αναπαράσταση ενός Σαμοθρακίτικου νοικοκυριού, με ανάμεικτα στοιχεία (λαϊκά και αστικά). Μονόχωρο δωμάτιο το οποίο φιλοξενεί την κουζίνα, το καθιστικό και την κρεβατοκάμαρα.
Δεσπόζουσα θέση έχει η ξύλινη «μεσάνδρα» των αρχών του 20ου αι. εντοιχισμένη ντουλάπα που συναντούσες σε όλα τα σαμοθρακίτικα σπίτια. Τους τοίχους στολίζουν «μαρχαμάδες» (μεταξωτές και βαμβακερές υφαντές πετσέτες) και πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Η «γωνιά» (κουζίνα) με το τζάκι, το σοφρά και όλα εκείνα που χρειάζεται μια νοικοκυρά για την προετοιμασία του φαγητού. Το καθιστικό με τον ξύλινο καναπέ και το τραπεζάκι (έπιπλα που συναντούσε κανείς μόνο σε σπίτια εύπορων οικογενειών). Το σιδερένιο κρεβάτι του 1929 που είναι σκεπασμένο με ολομέταξη κουβέρτα.
Τα πανέμορφα σεντούκια και διακοσμητικά πιάτα που είχαν έρθει στο νησί τα περισσότερα από τα παράλια της Μ. Ασίας. Πλούσια επίσης είναι και η συλλογή υφαντών με τα ολόμαλλα κιλίμια, τα βαμβακερά στρωσίδια, τα βαμβακομέταξα και μεταξωτά των οποίων η πρώτη ύλη επεξεργαζόταν στη Σαμοθράκη.
Και τέλος το ξυλόγλυπτο εικονοστάσι των αρχών του 20ου αι. με σπάνιες εικόνες του περασμένου αιώνα που προέρχονται από τις εκκλησίες του νησιού. Στο Λαογραφικό μουσείο υπάρχουν επίσης και οι τοπικές φορεσιές.
Λαογραφικό Μουσείο
68002, Χώρα Σαμοθράκης
τηλέφωνο: 25510 41227